Prawdziwe koszty mobbingu

Kiedy w polskim prawie pojawiło się pojęcie mobbingu, pracodawcy obawiali się, że dotyczące go przepisy będą orężem w rękach roszczeniowych, zgorzkniałych pracowników. Tak się jednak nie stało. Co prawda liczba procesów o mobbing lub dyskryminację rzeczywiście systematycznie rośnie, ale pracownicy zazwyczaj przegrywają. Mimo to właśnie w interesie pracodawcy jest, by przeciwdziałać mobbingowi.

Organizacje, w których dopuszcza się przemoc psychiczną lub fizyczną, nawet jeśli nie zostanie ona udowodniona w sądzie, funkcjonują gorzej niż inne. Zestresowani, sfrustrowani, zastraszeni pracownicy są mniej wydajni, częściej popełniają błędy, są bardziej skłonni do korzystania ze zwolnień lekarskich, częściej podejmują błędne decyzje. Zwykle są także bardzo złą wizytówką firmy – zarówno w oczach klientów, jak i potencjalnych kandydatów do pracy, a także konkurencji. Kosztem mobbingu jest więc m.in. utrata dobrego wizerunku firmy.

 

Mobbing w pracy

Mobbing działa podobnie jak domino. Wystarczy nagminnie krytykować menadżera, grozić mu na przykład zwolnieniem, aby zaczął on rozładowywać stres na swoich podwładnych. Ci na najniższych szczeblach będą przekazywać negatywne emocje sobie nawzajem.

W organizacjach, w których obowiązuje taka kultura (a właściwie brak kultury) zanika wrażliwość na to, co się dzieje. Osoby, które stosują mobbing, zwykle tłumaczą się, że nie zdawały sobie sprawy, iż ich zachowanie narusza normy społeczne. Często mówią prawdę, bo tak jak w domach, w których stosuje się przemoc, staje się ona normą, tak też dzieje się w przedsiębiorstwach. Z czasem zaciera się granica między byciem wymagającym, stanowczym a wulgarnym i agresywnym.

Dzięki zmianom w polskim prawie dotyczącym mobbingu i intensywnej kampanii w mediach pracownicy zaczęli jednak odważniej bronić swojej godności i częściej nagłaśniają przypadki jej naruszania.

 

Mobbing a Kodeks Pracy

Czym więc jest mobbing? Kodeks Pracy określa to jasno: mobbing to działania lub zachowania dotyczące pracownika lub skierowane przeciwko pracownikowi, polegająca na uporczywym i długotrwałym nękaniu lub zastraszaniu pracownika, wywołujące u niego zaniżoną ocenę przydatności zawodowej, powodujące lub mające na celu poniżenie lub ośmieszenie pracownika, izolowanie go lub wyeliminowanie z zespołu współpracowników.

Trzeba zauważyć, że wszelkie przejawy mobbingu wpływają negatywnie nie tylko na pracownika, ale także na funkcjonowanie całej firmy. Na przykład reagowanie na wypowiedzi pracownika wyzwiskami czy nieuzasadniona krytyka zaburzają proces komunikacji w organizacji. Z kolei lekceważenie danej osoby, przeznaczanie dla niej miejsca z dala od współpracowników, wcześniej czy później doprowadzi do trudności w sprawnej współpracy zespołu. Taki sam efekt uzyskamy, obniżając wartość wybranych pracowników w oczach innych, na przykład publicznie ich wyśmiewając czy plotkując na ich temat.

 

Mobbing przez pracodawcę

Wszystkie te procesy są wystarczającym powodem do tego, aby przeciwdziałać mobbingowi. Kodeks pracy ma jednak dla pracodawcy jeszcze jedną zachętę: niezależnie od tego, kto stosuje przemoc w pracy, przed sądem odpowiadać będzie wyłącznie pracodawca (któremu przysługuje prawo do wystąpienia z  roszczeniem zwrotnym przeciw bezpośrednio winnemu mobbingowi).

 

Mobbing a dyskryminacja

Pracodawca jest zobowiązany przeciwdziałać mobbingowi. Aby robić to tak skutecznie, by dbać zarówno o swoich pracowników, jak i o swoje interesy, dobrze jest nauczyć się tego na właściwym szkoleniu prowadzonym przez kompetentnego trenera. Warto wyszkolić w tym zakresie specjalistów działu HR, komisji antymobbingowych i rzeczników zaufania. Powinni oni wiedzieć m.in., że o mobbingu mówimy, gdy pracownik jest nękany czy prześladowany, a o dyskryminacji, gdy jest on traktowany gorzej od innych ze wskazanych przez ustawodawcę przyczyn (religia, płeć, orientacja seksualna itp.). Muszą też potrafić zareagować i wyjaśnić każdy zgłoszony przypadek.

Dobrym sposobem na zminimalizowanie ryzyka wystąpienia mobbingu czy dyskryminacji jest wdrożenie sprawnej i łatwo dostępnej dla każdego pracownika wewnętrznej procedury zgłaszania, wyjaśniania niepożądanych zachowań oraz naprawiania ich następstw. Przede wszystkim trzeba jednak poznać i wprowadzić skuteczną politykę prewencyjną, aby przeciwdziałać mobbingowi w miejscu pracy. Pozwoli to uniknąć nie tylko ponoszenia kosztów odszkodowania i zadośćuczynienia, ale przede wszystkim zmniejszenia efektywności pracy wynikającej z napięć między pracownikami.

W gruncie rzeczy mobbing nie jest nowym zjawiskiem i nie od dzisiaj dążymy do ograniczania go. Wcześniej dbaliśmy po prostu o przestrzeganie zasad współżycia społecznego. Niestety to pojęcie w czasach kolejnych transformacji zdewaluowało się i dziś musimy znajdować nowe sposoby na chronienie i promowanie dobrych obyczajów, lojalności, uczciwości, przyzwoitości.

 

Polecane szkolenie

 

Kontakt w sprawie szkoleń
Katarzyna Gietka

kom. 668 326 022
tel. 22 378 26 81
e-mail: katarzyna.gietka@kdkinfo.pl

Grzegorz Kozłowski
kom. 517 501 004
tel. 22 378 26 82
e-mail: grzegorz.kozlowski@kdkinfo.pl

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *